Aileler Neler Yapabilir?

Tüm dünyanın mücadele ettiği COVID-19 pandemisi her alanda bir dijital dönüşüm yaşanmasına neden olmuştur. Bu dönüşümden ise zamanlarının neredeyse tamamını evlerine kapanarak geçirmek zorunda kalan çocuklar etkilenmiştir. Daha önce okuldan, sosyal yaşamdan ve oyunlardan arta kalan zamanda dijitalde zaman geçirme imkânı veya izni olan çocuklar bugünlerde zamanının tamamını bilgisayar, telefon ve tablet başında geçirmeye başlamıştır. Elbette eğitime ulaşmaları için öğrencilerin bu teknolojik cihazlara ulaşması ve burada vakit geçirmesi bir zorunluluk ve gereklidir. Ancak kullanım amaçları ne olursa olsun çocukların teknolojik cihaz ve dijital dünya kullanımı her zaman anne-babaların kontrolü altında olmalıdır. Özellikle sosyal ve psikolojik olarak hassas bir dönemden geçen çocukların büyük bir çoğunluğu zamanlarını dijital oyunlar oynayarak geçirmeye başlamıştır. Pandemi dönemiyle birlikte dijital dünyadaki neredeyse her uygulama gibi özellikle dijital oyunların kullanımının arttığı bilinmektedir. Bu durum ise çocuklar için büyük bir tehlikeye neden olmaktadır.

Dijital oyunlar, belirli bir amacı gerçekleştirmek için kuralları olan yarışma, meydan okuma, puan toplama gibi mekaniklerle ilerleyen ve dijital cihazlar aracılığıyla çevrimiçi ya da çevrimdışı olarak gerçekleştirilen eğlenceli etkinliklerdir. Gelişim düzeyi uygun bireyler tarafından, ölçülü sürelerde ve ebeveyn kontrolünde oynanan oyunların birçok becerinin edinilmesi anlamında yararlı olacağı söylenebilir. Ancak kötü niyetli kişiler tarafından geliştirilip dijital platformlarda sunulan ve medyada tehlikeli dijital oyun ve meydan okumalar olarak adlandırılan etkinlikler bireylere fiziksel, sosyal ve psikolojik zarar vermektedir.

Gelişen teknoloji ve artan kullanım oranlarıyla birlikte dünyanın her yerinde her gün onlarca oyun piyasaya sürülmekte ve her yaştan bireyin bir şekilde ilgisini çekecek şekilde hazırlanmaktadır. Bu durum ise her yaştan bireyde oyun bağımlılığı geliştirilmesine ve dünya üzerinde özellikle birçok çocuk ve gencin tehlikeli dijital oyunlara bağımlı hale gelmesine neden olmaktadır. Oyun bağımlılığı ile mücadele etmek zorunda kalan çocukların ise şiddet içeren davranışlar sergilediği ve daha çocuk yaşta cinayete varan suçlar işlediği görülmektedir. Tehlikenin bu denli büyüdüğü kabul edilerek anne-babaların, çocuklarının bağımlılığının önüne geçmek ve onları dijital oyunların tehlikelerinden korumak için ciddi önlemler almaları gerekmektedir. İlk aşamada ise bu kavramların tümü hakkında detaylı bilgiye sahip olmak ve bilinçli koruyucu-önleyici müdahaleler uygulamak planlanmalıdır.

Çocuğumun Tehlikeli Dijital Oyunlar ve Meydan Okumalara Maruz Kaldığını Nasıl Anlayabilirim?

Çocuğunuzda her zamankinden farklı olarak belirtilen fiziksel semptomları ve psikolojik-sosyal davranış örüntülerini gözlemliyorsanız dikkat etmeniz önemlidir;

  • Sadece bilgisayar/tablet/akıllı telefon kullanırken yoğun coşku, mutluluk, hoşnutluk, vb. duyguları hissetmek
  • Dış dünya ve sosyal çevreden izolasyon
  • Sorumlulukları sürekli erteleme ve aksatma
  • Korku
  • Rutin işleri yerine getirirken sıkılma
  • Suçluluk duygusu
  • Sırt ağrıları
  • Uykusuzluk
  • Zaman kavramını yitirmek
  • Boyun ağrıları
  • Aşırı kilo kaybı veya kilo alma
  • Dikkat eksikliği
  • Şiddet içeriklerine karşı duyarsızlık
  • Öncelikleri belirleyememek veya planları sürekli ertelemek
  • Aşırı savunmacı davranışlar
  • Ani ruh durum değişiklikleri
  • Yalnızlık hissi
  • Depresyon
  • Sürekli kaygı
  • Baş ağrıları
  • Sağlıksız beslenme
  • Kişisel bakımı aksatmak
  • Göz kuruluğu ve diğer görüş problemleri
  • Halsizlik
  • Sosyal ve bilişsel becerilerde gerileme
  • Saldırgan davranış örüntüler

Neler Yapılabilir?

Ailelerin çocuklarının tehlikeli dijital oyunlardan korumak için bağımlılık geliştirmelerini ve belirti göstermelerini beklememeden gerekli önlemleri almaları çok önemlidir. Çocuklarını tehlikelerden korumak isteyen aileler ilk olarak onlarla sağlıklı iletişim kurmalı ve özellikle evde kaldıkları bu süreçte onlarla kaliteli zaman geçirmelidir. Bunun için çocukları belirli ilgi, sanat ve spor alanlarına yönlendirmek dijital dünyada da vakitlerini bunlarla ilgilenmelerini sağlamak etkili olacaktır. İkinci bir adım ise ailelerin çocuklara çevrimiçi ortamlarda kendilerini nasıl koruyacaklarını, tehlikeli dijital oyunların doğurabileceği sonuçları açıklamaları ve ihtiyaçları olduğunda onları koruyabileceklerini hissettirmelidir. Ailelerin kendi teknolojik cihaz ve ortam kullanımlarını değerlendirmeleri ve çocuklarına olumlu rol model olacak şekilde kullanım alışkanlıkları geliştirmeleri önemlidir.

GERİ DÖN